قدم ۲: آشنایی با آدرس IP و ساختار دامنه(Domain)

پس از آشنایی با اصول اولیه راه اندازی سایت ، سرور، هاست و میزبانی وب لازم است که با مفاهیم پایه ای دامنه و تفاوت های آن با میزبانی وب آشنا شوید. وب سایت ها را می توانید به عنوان املاک و مستغلات یا قطعه ای از فضای دیجیتال در نظر بگیرید، قابل توضیح نیست که این اماکن بدون داشتن یک آدرس پستی مشخص قابل دسترس نخواهند بود، در دنیای اینترنت به نشانی های پستی آدرس آی پی(IP) گفته می شود، از طرفی استفاده و بخاطرسپاری ساختار IP به علت ماهیت عددی آن مشکل است، به همین دلیل در کنار آدرس های IP از نام دامنه استفاده می شود.

دامین یا دامنه(Domain)

دامین در واقع آدرس اختصاصی وب سایت شماست که کاربران از طریق آن قادر خواهند بود با شما و کسب و کارتان در ارتباط باشند، فقط کافی است آدرس موردنظر را در address bar مرورگر وب (گوگل کروم، فایرفاکس و …) وارد کرده تا به کالا و خدماتی که در وب سایت تان ارائه می دهید هدایت شوند(تصویر).

فعال سازی HTTPS و SSL

اگر وب سایت را به عنوان یک مکان فیزیکی(محل کار، منزل) در نظر بگیرید، دامنه به عنوان آدرس آن شناخته خواهد شد.

برای درک بهتر موضوع، فرض کنید یک گوشی موبایل خریداری کرده اید، آیا بدون داشتن سیم کارت می توانید با دیگران ارتباط برقرار کنید؟ دامنه هم دقیقا نقش شماره تماس را برای یک وب سایت بازی می کند.

آدرس IP

دنیای اینترنت توسط مجموعه ای عظیم از کامپیوترها، گوشی های هوشمند، تبلت ها و … احاطه شده است، این دستگاهها با استفاده از کانال های ارتباطی مختلفی با یکدیگر در ارتباط هستند و به تبادل اطلاعات می پردازند. همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید در اینترنت مرزهای فیزیکی معنا و مفهومی ندارد و هر شخصی می تواند خدمات خود را بدون محدودیت مکانی در اختیار دیگران قرار داده و از این طریق کسب درآمد کند. اما در اینجا سوال مهمی مطرح می شود:

در این شبکه ارتباطی عظیم دستگاهها چگونه شناسایی و متمایز می شود؟

شبکه اینترنت

در پاسخ باید بگوییم به هر دستگاهی که به شبکه اینترنت متصل می گردد ساختار مشخصی از اعداد اختصاص داده خواهد شد که به عنوان هویت مجازی یا شناسه منحصر بفرد آن دستگاه شناخته می شود. این ساختار عددی توسط ISP یا سرویس دهنده های اینترنتی(مانند شاتل، آسیاتک، رایتل و …) که از آنها خدمات اینترنت دریافت می کنید تخصیص داده می شود.

به ساختار عددی مانند ۱۵۱٫۱۰۱٫۶۵٫۱۲۱ آدرس آی پی (IP Address) گفته می شود.

برای پیدا کردن آدرس IP که به شما اختصاص داده شده است وارد سایت whatismyipaddress.com شوید. در تصویر زیر اطلاعاتی مانند کشور، استان و سرویس دهنده اینترنت(در اینجا رایتل) از آدرس IP بدست آمده است.

آدرس ip

مشابه توضیحات بالا، وب سایت های موجود در اینترنت نیز دارای آدرس IP هستند، برای پیدا کردن آدرس IP یک وب سایت کافی است از منوی Start گزینه Run را انتخاب کرده و در پنجره ای که ظاهر خواهد شد CMD را تایپ کنید، سپس طبق تصویر زیر از دستور پینگ(ping) به همراه نام دامنه موردنظرتان استفاده نمائید.

پیدا کردن آدرس آی پی

به عنوان یک روش جایگزین نیز می توانید از سرویس آنلاین ping.eu/ping استفاده کنید.

ping آدرس ip

آدرس IP دینامیک/پویا(Dynamic)

این نوع از آدرس های آی پی در هر بار اتصال مجدد به اینترنت ممکن است تغییر کنند، به عنوان مثال اگر آدرس IP فعلی شما ۱٫۱٫۱٫۱ باشد در صورتی که ارتباط تان را با اینترنت قطع کرده و مجددا وصل شوید ممکن است آدرسی که مجددا به شما تخصیص داده می شود ۲٫۲٫۲٫۲ باشد.

آدرس IP استاتیک/ثابت(Static)

این نوع از آدرس های آی پی همواره ثابت بوده و تغییر نمی کنند. برای اطلاع از هزینه های IP استاتیک به وب سایت ISP که از آن خدمات اینترنت دریافت می کنید مراجعه نمائید. با داشتن آدرس IP ثابت می توانید از هر کجای دنیا به کامپیوتر خود متصل شوید.

تا اینجا متوجه شدیم که هسته اصلی اینترنت بر پایه آدرس های IP بوجود آمده است و عملا بدون وجود یک سیستم آدرس دهی منسجم هیچ ارتباطی شکل نمی گیرد و اینترنت بلااستفاده خواهد بود.

اما چرا در کنار آدرس های IP به دامنه احتیاج داریم؟

آدرس های IP از ساختارهای عددی تشکیل شده است که بخاطر سپردن آن برای هر فردی سخت و دشوار است. تصور کنید برای مراجعه به سایت گوگل به جای وارد کردن google.com از اعداد ۱۷۲٫۲۱۷٫۱۶٫۲۰۶ استفاده می کردید. چقدر سخت و زمانبر بود!

دامنه به شما این امکان را می دهد تا از اسامی مناسب و قابل درک برای وب سایت تان استفاده نمائید.

سیستم نام دامنه(DNS)

برای دسترسی به یک وب سایت می توانید از دامنه یا آدرس IP معادل آن استفاده کنید، اما شما کدام روش را ترجیح می دهید؟ سروکله زدن با اعداد IP یا استفاده از اسامی قابل درک؟

همانطور که قبلا هم اشاره کردیم زیرساخت اینترنت بر اساس آدرس دهی کار می کند و نام دامنه برای آن مفهومی ندارد، پس چگونه می توانیم از هر دو رویکرد استفاده کنیم به گونه ای که نه سیخ بسوزد نه کباب؟!

برای حل این موضوع از سیستم نام دامنه یا Domain Name System استفاده می شود. DNS سرویس قدرتمندی است که نام دامنه را به آدرس IP تبدیل می کند. زمانی که آدرس یک سایت را در مرورگر وب وارد می کنید در پشت صحنه عملیات تبدیل نام دامنه به آدرس IP انجام می شود.سیستم نام دامنه

برای درک بهتر موضوع، سرویس DNS را مشابه یک دفترچه تلفن بزرگ در نظر بگیرید که در کنار هر دامنه آدرس IP معادل آن نگهداری می شود.

یک دامنه از چه بخشهایی تشکیل شده است؟

به لحاظ فنی هر دامنه از چندین بخش تشکیل شده است که با نقطه(دات، dot) از یکدیگر جدا می شوند، طبق تصویر زیر این اجزاء شامل:

۱- دامنه سطح بالا یا پسوند دامنه(Top Level Domain/Extension)

۲- دامنه سطح دوم یا نام دامنه(Second Level Domain/Domain Name)

۳- زیر دامنه(Subdomain)

مفاهیم نام دامنه

به دو بخش نام و پسوند دامنه (TLD + ِDomain Name)، دامنه ریشه(Root Domain) گفته می شود.

۱- دامنه سطح بالا چیست؟

دامنه سطح بالا یا Top Level Domain (به اختصار TLD) آخرین بخش دامنه می باشد. بخاطر داشته باشید که TLD با عناوینی چون “پسوند دامنه” (Domain Extension) یا “پسوند دامنه اینترنتی” نیز شناخته می شود.

 در دامنه های google.com و amazon.com دامنه سطح بالا com می باشد.

با کمک پسوند دامنه می توانید زمینه فعالیت و نوع خدماتی که توسط وب سایت ها ارائه می گردد را به آسانی تشخیص دهید. مثلا با مشاهده آدرس https://www.ict.gov.ir متوجه می شوید که وب سایتی با نام ict وابسته به یک سازمان دولتی (gov) در کشور ایران(ir) می باشد.

TLD ها به شما این امکان را می دهند تا وب سایت هایی با نام یکسان اما پسوند متفاوت داشته باشید. به عنوان نمونه آدرس google.com (دامنه اصلی) و google.net (دامنه ثانویه) هر دو به موتور جستجوی گوگل هدایت می شوند و google.org مربوط به رویکرد آموزشی گوگل می باشد.

در مثال های زیر پسوند دامنه با رنگ قرمز مشخص شده است.

https://startuptuts.ir

www.netbarg.com

sanjesh.org

دامنه های سطح بالا به چند دسته کلی تقسیم می شوند:

۱-۱- دامنه های عمومی (Generic Top Level Domains)

دامنه های عمومی (به اختصار gTLDs) در سال ۱۹۸۰ میلادی با هفت پسوند (com، .edu، .gov، .int، .mil، .net، .org.) ایجاد شدند که در این بین فقط پسوند های (com، .net، .org.) توسط عموم قابل استفاده بود. در سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳ موارد دیگری(biz، .info، .name.) نیز به این مجموعه اضافه شدند.

هر پسوند دامنه برای هدف خاصی استفاده می شود:

com. مخفف commercial(تجارتی)، قابل استفاده توسط عموم، مناسب برای کاربردهای تجاری(کسب و کار آنلاین و …)

org. مخفف organization(سازمان)، قابل استفاده توسط عموم، مناسب برای سازمان های غیرانتفاعی

net. مخفف network (شبکه ارتباطی)، قابل استفاده توسط عموم، مناسب برای خدمات زیرساختی شبکه

info. مخفف information (اطلاعات)، قابل استفاده توسط عموم، مناسب برای کاربردهای اطلاع رسانی

edu. مخفف education (آموزش)، مناسب برای موسسات آموزشی

gov. مخفف government (دولت)، مورد استفاده توسط سازمان های دولتی

mil. مخفف military (نظامی)، مورد استفاده توسط ارتش آمریکا

int. مخفف international (بین الملل)، مورد استفاده توسط سازمان های بین المللی که از سازمان ملل شماره ثبت دارند.

دنیای دامنه از سال ۲۰۱۴ به طور کامل تغییر کرده و پسوندهای زیادی به این مجموعه اضافه شده است که با جستجوی عبارت New Domain Extensions در گوگل و یا مراجعه به آدرس godaddy.com می توانید آنها را مشاهده کنید.

پسوند نام دامنه top level domain

۱-۲- دامنه های کد کشوری(country-code Top-Level Domains)

دامنه های کد کشوری (به اختصار ccTLDs) به منظور شناسایی و تفکیک وب سایت های مرتبط با یک منطقه جغرافیایی مورد استفاده قرار می گیرد. به عنوان مثال دامنه سطح بالای ir. مربوط به ایران می باشد که توسط مرکز ثبت دامنه ایرنیک وابسته به دانشگاه صنعتی شریف مدیریت می شود. شما می توانید به جای استفاه از دامنه های عمومی از دامنه های کد کشوری استفاده کنید.

چند نمونه از این دامنه ها:

us: United States.

ca: Canada.

de: Germany.

fr: France.

ru: Russia.

پیشنهاد می کنیم در کنار پسوند ir ، پسوند com را نیز برای وب سایت تان ثبت کنید.

لیست کامل پسوندهای عمومی و کشوری را از منبع رسمی iana.org مشاهده نمائید.

۱-۳- دامنه های زیرساختی(Infrastructure Top-Level Domain)

arpa دامنه “پارامتر آدرس و مسیریابی” است، این دامنه ها به طور خاص برای اهداف زیرساختی اینترنت مورد استفاده قرار می گیرد. برای اطلاعات بیشتر به iana.org مراجعه کنید.

۱-۴- دامنه های بین المللی شده(Internationalized Top-Level Domains)

در گذشته نام دامنه فقط شامل (حروف انگلیسی a تا z ، اعداد ۰ تا ۹ ، -) بود و افرادی که می خواستند از نام دامنه هایی با ساختار زبان کشورشان استفاده کنند مجبور بودند که از معادل انگلیسی یا فینگلیش آن استفاده نمایند.

به عنوان مثال برای ثبت دامنه “کسب و کار” باید از “business.com” یا “kasb-o-kar.com” استفاده می کردید، اما با تغییراتی که توسط سازمان ICANN اعمال گردید قادر خواهید بود دامنه ای به شکل “com.کسب-و-کار” داشته باشید.

از سال ۲۰۱۲ این امکان به دامنه های سطح بالا نیز افزوده شد، بدین صورت که شما می توانید در سمت راست نام دامنه از مواردی نظیر “.ایران” ، “.بازار” ، “.آزمایشی” ، “.کام” و … استفاده کنید.

با کمک دامنه های بین المللی شده یا IDNs امکان ثبت آدرس هایی مانند “کام.بازار” یا “کام.bazar” وجود دارد.

۲- نام دامنه(Domain Name)

دومین بخش دامنه، نام دامنه می باشد که با عنوان دامنه سطح دوم (Second Level Domain یا SLD) نیز شناخته می شود. SLD نامی است که برای وب سایت تان انتخاب می کنید، به شرطی که قبلا توسط شخص دیگری ثبت نشده باشد.

در مثال های زیر نام دامنه با رنگ قرمز مشخص شده است.

https://www.digikala.com

https://startuptuts.ir

snapp.ir

پیشنهاد می کنیم که نام سایت تان را علاوه بر پسوند اصلی با سایر پسوندهای عمومی و پرکاربرد نیز به ثبت برسانید، با اینکار:

  1. از ثبت دامنه توسط دیگران جلوگیری می کنید.
  2. امکان Forward از سایر آدرس ها به آدرس اصلی را فراهم کرده اید.

نام دامنه ای که انتخاب می کنید به عنوان هویت و برند کسب و کارتان شناخته خواهد شد.

۳- زیر دامنه(Subdomain)

زیر دامنه سومین قسمت از سلسه مراتب دامنه است که به عنوان بخشی از دامنه بزرگتر شناخته می شود، شما می توانید با زیر دامنه ها بخش های مستقلی برای وب سایت تان راه اندازی نمائید. فرض کنید فروشگاه اینترنتی myshop.com قصد دارد محتوا و پست های آموزشی مرتبط به کسب و کارش را منتشر کند، برای اینکار می تواند یک زیر دامنه به صورت blog.myshop.com ایجاد نماید.

معمولا www به عنوان یک زیر دامنه شناخته می شود.

مثال هایی از نام دامنه:

google.com

www.yahoo.com

help.shopify.com

جمع بندی

امیدواریم که این پست آموزشی برای شما مفید بوده باشد. در گام سوم  ۰ تا ۱۰۰ راه اندازی سایت با فرآیند و نکات ثبت هاست و دامنه آشنا خواهید شد.

نظرات و سوالات کاربران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *